Verdwenen uit de akker
Vroeger kleurden korenbloemen hele graanvelden blauw. De plant, een eenjarige uit de composietenfamilie, kiemde samen met het graan en bloeide er tussenin van juni tot augustus. Sinds zaaigraan grondig wordt gezuiverd en akkers intensiever worden bewerkt, is die plek grotendeels verdwenen. In Vlaanderen staat de korenbloem als achteruitgaand te boek.
De meeste korenbloemen die je nu langs een veld of in een berm ziet, zijn ingezaaid, bijvoorbeeld in een bloemenstrook voor insecten.
Een blauw met een eigen naam
Het intense blauw heeft een eigen kleurnaam gekregen: korenbloemblauw. Het komt van protocyanine, een anthocyaan dat ook in rozen voorkomt, maar daar een andere tint geeft. Een bloemhoofdje bestaat uit grote, trompetvormige randbloemen met driehoekige slipjes rond een hart van kleinere bloemetjes.
Een bloem met betekenis
In België is de klaproos de bloem van de herdenking van de Eerste Wereldoorlog, zeker in de Westhoek. Bij onze zuiderburen speelt de korenbloem die rol: de Bleuet de France eert oudstrijders en oorlogsslachtoffers. In Estland is de korenbloem de nationale bloem en wordt ze geassocieerd met het dagelijks brood.
In Duitsland gold ze lang als symbool van Pruisen. Een veldboeket met klaprozen en korenbloemen is dus meer dan alleen rood en blauw.
Zelf zaaien en plukken
- Zaai in het voorjaar rechtstreeks ter plaatse, op een zonnige plek. Voorzaaien binnen is overbodig.
- Arme, goed doorlatende grond volstaat; mest maakt de stengels slap.
- Pluk de bloemen 's morgens als ze net open zijn. In de vaas gaan ze vijf tot zeven dagen mee.
- Knip uitgebloeide hoofdjes weg voor een langere bloei, of laat er enkele staan voor zaad.
Zweefvliegen, vlinders en solitaire bijen bezoeken de bloemen graag. De kroonblaadjes zijn eetbaar en kleuren thee, salades en desserts. Voor huisdieren is er geen probleem: de ASPCA noemt de korenbloem niet giftig voor honden, katten en paarden.